Ontmoetingsdag 2026

Masterclass door dr. Charles Nijokiktijen

1. Gedragsneurologische basisconcepten voor begrip van de beleving en de uitingen van het lichaam.

Samenvatting: Wie zijn wij? Wij zijn geëvolueerde groepsdieren, wier omgang met soortgenoten levenslang sterk afhangt van emoties (Darwin). Het zijn de basisemoties van de geest die in de loop van de ontwikkeling onze cognitie gaan aansturen voor besluitvorming en actie (Freud). Lichamelijk en sensomotorisch volwassen talig en motorisch functioneren is neuropsychologisch in kaart gebracht door A. Luria. De neuropsychologie voor intermenselijke interactie, met name door middel van het spiegelneuronsysteem, is recenter bekend geworden (Sinigaglia). In de ontwikkeling (de ontogenese) herhalen baby’s en kinderen snel wat door de soort evolutionair verkregen is (de fylogenese), dat is het concept Evolution-Development (Evo-Devo). Een van die veranderingen is dat de mondfunctie van grijpen en manipuleren overgegeven wordt aan de handen, zodat spraaktaal mogelijk wordt (Leroi-Gourhan). De motoriek loopt altijd voor op de spraaktaal en trekt aan de spraakontwikkeling; dat is in het metamorfoseconcept van de spraakontwikkeling (Tan) een belangrijke factor die ook behandelingsconsequenties heeft bij taalstoornissen.

2. Het lichaam in het brein: fysiologie en stoornissen van het gevoelde en ingebeelde lichaam.

Samenvatting: Wat zijn wij? Wij zijn een brein-lichaameenheid die zich met name in sociale zin vanaf de geboorte ontwikkelt. De baby krijgt sensorische informatie over hoe andere lichamen zich ten opzichte van diens eigen lichaam in fysieke en affectieve zin gedragen. Het eerste lichaam waarmee de baby al voor de geboorte kennismaakt is de moeder. De zo opgedane ervaring, Theory of Body ((ToB) genoemd (Njiokiktjien), leidt ertoe dat de baby diens eigen lichaam gaat voelen als verschillend van moeders lichaam en dat van anderen; de baby ontwikkelt ‘lichaamseigenaarschap’, ook ten opzichte van huisdieren (Tsakiris). ToB is een basis voor het latere Theory of Mind (ToM) en samen met lichaamseigenaarschap legt dit de basis voor gezond relationeel begrip en gedrag. Afwijkingen in ToB en/of ToM komen voor bij relatie- en contactstoornissen, o.a. bij autisme.

ToB-ervaringen kunnen ook invloed hebben op hoe kinderen, adolescenten of volwassenen over zichzelf gaan denken, het lichaamsbeeld (body image). Afwijkingen van het lichaamsbeeld zijn o.a. aanwezig bij anorexia nervosa, bij morfodysforie en bij body integrity identitiy disorder.

Inschrijven kan je via deze link